Successiewet: de 180-dagenregeling
10-05-2010De Successiewet kent een aantal ficitiebepalingen, waaronder de 180-dagenregeling. De 180-dagenregeling moet voorkomen dat men in het zicht van overlijden nog een voordeeltje behaalt door een deel van het vermogen te schenken in plaats van het te laten vererven.
De regeling houdt in dat schenkingen die binnen 180 dagen voor het overlijden hebben plaatsgevonden, alsnog worden belast met erfbelasting. De eventuele al betaalde schenkbelasting kan wel met de dan verschuldigde erfbelasting worden verrekend, maar het behaalde tariefvoordeel en de eventuele vrijstelling voor de schenkbelasting gaan hierdoor verloren. Aan de hand van een voorbeeld lichten de auteurs de regeling toe.
In artikel 12 Successiewet zijn een tweetal uitzonderingen opgenomen. In het artikel wordt de uitzondering: de éénmalig verhoogde vrijstelling, besproken. Door de uitzondering van deze schenking, is het voordelig om vlak voor een overlijden de éénmalig verhoogde vrijstelling te schenken. Dit is mogelijk mits aan de gestelde voorwaarden is voldaan.
De vraag is of de 180-dagenregeling alleen een fiscale regeling is of dat deze regeling ook juridische impact heeft. Fiscaal betreft het alleen een bepaling met betrekking tot de berekening van erfbelasting. Civielrechtelijk is het dan de vraag of de schenking moet worden meegenomen in de verdeling van de nalatenschap onder de erfgenamen. Het antwoord op deze vraag is nee; de 180-dagenregeling speelt geen rol voor de civielrechtelijke inbreng.
In sommige situaties kan het voorkomen dat de schenking achteraf onvoordelig blijkt te zijn, bijvoorbeeld indien de vrijstelling voor erfbelasting hoger is dan voor de schenkbelasting. Ook speelt de vraag of artikel 12 Successiewet van toepassing is indien een schenking door een (toekomstige) erflater is gedaan toen deze geen inwoner van Nederland was, terwijl geen sprake is van een schenking gevolgd door een verkrijging in de hoedanigheid van erfgenaam, omdat de begiftigde niet als erfgenaam is aangewezen. Hierbij zijn 2 punten van belang:
- een schenking nadat schenker meer dan 10 jaar in het buitenland woonde en vervolgens in Nederland overlijdt;
- deze schenking is niet aan een erfgenaam gedaan.
Artikel 12 Successiewet is alleen van toepassing op schenkingen die zijn gedaan door iemand die ten tijde van zijn overlijden in Nederland woont. Voor toepassing van deze bepaling is het niet van belang waar de schenker ten tijde van het doen van de schenking woont. Evenmin is van belang of degene die de schenking heeft ontvangen ook erfgenaam is van de schenker.
Ten slotte lichten de auteurs de werking van de 180-dagenregeling in combinatie met artikel 15 Successiewet toe.
« Terug naar overzicht nieuws
